Yenidoğan Bebekte Burun Tıkanıklığının Sebepleri ve Burun temizliği! Hangi sıklıkta, nasıl temizleyeceğiz?
Yenidoğan bebeklerin burnu neden tıkalı olabilir? Bunun birkaç temel sebebi vardır: Burun mukozası gelişimini tamamlamadığı için hafif şiş olabilir, hava yolları dar olduğu için küçücük bir salgı bile yolu kapatabilir, odanın nemi ideal seviyede (%40-60) olmayabilir veya doğum sonrası ilk 24 saatte anne karnından kalan sıvılar henüz tam atılamamış olabilir.
Burun Tıkanıklığını Ne Zaman Ciddiye Alalım?
Hangi durumlarda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız?
- Burun tıkanıklığına dudaklarda morarma eşlik ediyorsa,
- Beslenmeyi engelleyecek kadar tıkalıysa ve temizliğe rağmen rahatlamıyorsa,
- Dakikada 60'ın üzerinde hızlı nefes alıyor ve kaburgalar arasında çekilmeler (interkostal kas kullanımı) oluyorsa,
- Ağlarken (ağzı açıkken) rahat, ancak ağzı kapandığında hiç nefes alamıyorsa,
- Beraberinde ateş yüksekliği varsa (enfeksiyon belirtisidir),
- Tek taraflı, ilerleyici ve 2 saatte bir tekrarlayan bir tıkanıklık mevcutsa.
Eğer bebeğinizin beslenmesi normalse, ağzı kapalı uyuyabiliyorsa ve sadece ara ara derin nefes alırken hırıltı duyuluyorsa; burun temizliği yapıp süreci takip etmek yeterli olacaktır.
Burun Temizliği Nasıl Yapılır?
Burun temizliği özellikle emzirme ve uyku öncesinde yapılmalıdır. Şikayeti olmayan, burnu açık olan bebeğe rutin temizlik yapılmasına gerek yoktur.
Kullanılacak Malzemeler:
- Temizlik için serum fizyolojik kullanılmalıdır. Şişede olanları alıp 2 cc'lik bir enjektörle çekerek kullanabilirsiniz (enjektörü her gün, şişeyi haftalık değiştirin).
- İlaçlı burun damlaları veya bitkisel/yağlı karışımlar kesinlikle kullanmayın.
- Elektrikli aspiratörler yerine, tek kullanımlık veya steril edilebilen yumuşak uçlu manuel aspiratörleri tercih edin.
Uygulama Adımları:
- Bebeğinizi sırtüstü yatırın ve başını hafifçe yana çevirin.
- Üstte kalan burun deliğine 1-2 ml serum fizyolojik suyunu yavaşça damlatın.
- Bebeğiniz bu suyu yutacaktır; amaç genzindeki salgıları yumuşatmaktır.
- Eğer bebek hafif tıkanır gibi olursa, paniklemeden ters çevirip sırtını sıvazlayın; yer çekimiyle sıvı aşağı akacaktır.
- Aynı işlemi diğer burun deliği için de tekrarlayın ve en son aspiratör ile nazikçe çekin.
Yenidoğan bebeklerde basınçlı temizlik (bir taraftan sıkıp diğerinden çıkarma) rutin olarak önerilmez. Eğer hastalık sebebiyle şiddetli bir tıkanıklık varsa, bu işlemi bir sağlık profesyonelinden görerek öğrenmeniz en doğrusudur.